.

άκου με
άκουσε τις ανάσες
που πάγωσαν στο βοριά των ζωών μου
τους ήλιους που έχασα
κι εκείνους που ξέχασα
κι όλα τα χίλια χρώματα
που φύλαξε η ίριδα για μένα
μα έπεσαν μέσα από χέρια τρύπια
κι έγιναν ένα με την άμμο
και τάχασα
δες με
σε όσα φοβήθηκα να νοιαστώ
και σ’όσα άφησα
κι απ’όσα έφυγα
σ’όσες σιωπές κροτάλισαν
σε τρύπια ρούχα
και στις γωνιές που διάλεξα να σταθώ
για να κοιτάξω τον κόσμο
και στις ερήμους που πέρασα
και στα ψηλά μου πετάγματα
στον ίλιγγο
κι ύστερα στις βυθίσεις
στα πλάτη της ταλάντωσης τα αχανή
και σε συχνότητες
που κόβουν την ανάσα
και μέτρα
όλα τα δάκρυα που έχω κλάψει
και τα χαμόγελα τα ενοχικά
τα κρυμμένα
και όσα άγγιξα
κι απορρόφησα με το δέρμα
και όσα κοίταξα και δεν είδα
φευγάτες εποχές
που γέμισαν την αγκαλιά μου
κι όσα με άγγιξαν
κι όσους με κοίταξαν χωρίς να με δουν
γιατί δεν κόπιασαν στα κλειστά μου παράθυρα
κι όσους με είδαν και βούρκωσα
δες με
στα τόσα που έτρεξα να προλάβω
κάνοντας κύκλους ατέρμονους
που δεν με πήγαν πουθενά
τους πανικούς που μούδεσαν τα πόδια
και μισοφωτισμένα παράθυρα
και ξεφτισμένες κουρτίνες
που ένα χέρι περίμεναν
πίσω από πόρτες βαριές
που ποτέ τους δεν άνοιξαν
κι όμως
πάνω τους έτρεμε μια πεταλούδα
δες με
στις στοές που έσκαψα
στα σκοτεινά
ακολουθώντας μια αόρατη πυξίδα
και στη σχεδία
που μια ζωή
σκυμμένη πάλεψα
πάνω από το νερό να κρατήσω
στην φουσκωμένη πλημμυρίδα
πέντε σανίδες όλες
πέρασα σκοινί στο σιδερένιο κρίκο της
κοντό σκοινί
και πάνω της βρίσκομαι ακόμη
τραβώ το σκοινί
και ζυγίζομαι
λίγο ακόμη να τη σηκώσω
μη βυθιστεί
και με ξεπλύνει από πάνω της το κύμα
σου λέω
λίγο ακόμη
και η δουλειά όπου νάναι τελειώνει
σε λίγο φτάνω την όχθη
κι εγώ
ν’αφήσω τη σχεδία μου
πλάι στις άλλες
κι έρχεται μεγάλη ξεκούραση
σε φιλόξενο χώμα
μα όχι ακόμα
μισή ώρα μετά
την τελική σιωπή
όταν κάθε αυλάκι στο νερό
θα έχει κλείσει

Πέμπτη, 20 Αυγούστου 2009

.

.

.

.

.

.

.

κάποτε
έρχεται το τελευταίο
από καθένα πράγμα
το τελευταίο γράμμα
η τελευταία σιωπή
χαμόγελο
γέλιο
φράση
η τελευταία λέξη
η τελευταία ματιά
το τελευταίο φιλί
κι ένα άγγιγμα
τελευταίο
που ίσως δεν υπήρξε ποτέ
μα το έζησες
κι έπειτα οι άνθρωποι
βαρκούλες
καρυδότσουφλα
χάνονται στα κύματα
για πάντα
άλλοι ν’ανθίσουνε σε άλλη γη
κι άλλοι
στα ίδια τους τα νερά
ν’αγκαλιαστούν
να τυλιχτούν
να ναυαγήσουν
εγώ το ήξερα
εσύ το είπες

η φωτογραφία είναι από το La dame de nage

.

.

.

.

.

.

.

Έπαινος για τον άντρα, ήταν ο αρχικός τίτλος του κειμένου, όπως δημοσιεύτηκε στο Βήμα, στις 29 Μαΐου 1988

του Γιώργου Χειμωνά (1938-2000)

τα ζωγραφικά έργα είναι του Lucian Freud (1922-)

.

.

(απόπειρα ζωγραφικού σχολιασμού ενός κειμένου)

.

.

Hotel Bedroom, 1954

«Ποτέ γυναίκα δεν κατάλαβε έναν άντρα», ΑΜΛΕΤ

Η φίλη μου Ρ. έκλεισε τη συζήτηση για έναν κοινό μας φίλο ομοφυλόφιλο και τα αδιέξοδά του, με το γνωστό οξύ και θρασύ της χιούμορ: «Ευτυχώς που υπάρχουν και οι ομοφυλόφιλοι. Αν δεν υπήρχαν, εσείς οι άντρες θα περνούσατε έτσι από τη ζωή, χωρίς να σας έχει αγαπήσει κανένας».

Red-haired man on a chair 1962/63 Oil on canvas 36 x 36 in. (91.5 x 91.5 cm). Private collection

Έφερα στον νου μου πάμπολλες λατρευτικά αφοσιωμένες αγάπες γυναικών προς άντρες που θα διέψευδαν αμέσως τον, εξεζητημένο άλλωστε, ισχυρισμό της Ρ. και ταυτόχρονα, ωστόσο, σκέφτηκα τη διαφορετικότητα των γυναικείων και ανδρικών συναισθημάτων, ιδίως των ερωτικών.

Naked Man With Rat,1978

Στην ιδανική ερωτική σχέση της η γυναίκα εξαντλεί όλα τα αιτήματα της δικαίωσής της, ως προσώπου προπαντός, αλλά και ως ύπαρξης ή, έστω, εξασφαλίζει τον ουσιωδέστερο όρο για να προχωρήσει απερίσπαστη προς ό,τι θεωρεί επιτυχία για τον δημιουργικό εαυτό της. Ενώ για τον άντρα, στην αντίστοιχη περίπτωση, περισσεύουν πολλά (και μάλλον τα σημαντικότερα γι’ αυτόν) τέτοια αιτήματα – που, θα’λεγε κανείς, η ερωτική δικαίωση μοιάζει να τα κάνει ακόμη πιο επιτακτικά. Αυτό σημαίνει ότι η γυναίκα είναι ικανή, και ώριμη, για την ιδανικότητα της ερωτικής σχέσης, τοποθετώντας εκεί, με πολλή υγεία κι ακόμα περισσότερη υγιεινή, ολόκληρη τη φυσιολογία της ανθρώπινης κατάστασης – ο άντρας όμως όχι.

Naked Man on a Bed, 1987, Oil on canvas 56.5 x 61 cm James Kirkman Ltd., London

Σημαίνει ακόμα, πέρα από την ολιγάρκεια της πρώτης και την απληστία του δεύτερου, ότι ο άντρας πάσχει από μια χρόνια, ανεκπλήρωτη φιλοδοξία ανόρθωσης, που ξεπερνάει κατά πολύ το σπουδαίο γεγονός της ανόρθωσης του ανθρώπινου όντος στα δύο του κάτω άκρα, όπου η γυναίκα πιστεύει, και πολύ σωστά, ότι μ’ αυτό τέλειωσε οριστικά κάθε ιστορία περαιτέρω ανόρθωσης. Και προφανώς αυτή η φιλοδοξία πρέπει να υπαγορεύεται από μια λειτουργία, αμιγώς αρσενική, επικράτησης και θριάμβου, η οποία, τουλάχιστον στο επίπεδο των φυσικών προδιαγραφών του φύλου, λείπει από τη γυναίκα σαν περιττή.

ο John Minton, 1952, Oil on canvas

Ο θρίαμβός της εξάλλου στη σχέση της είναι με το παραπάνω αρκετός, μια και η γυναίκα πάντα θριαμβεύει στη σχέση της με τον άντρα· ο μόνος τρόπος να θριαμβεύσει ο άντρας είναι να αρνηθεί να μπει σ’ αυτήν. Το γεγονός είναι ότι η γυναίκα είναι σκανδαλωδώς ευνοημένη από τη φύση. Βρίσκεται πιο κοντά της, την έχει πάντα με το μέρος της – η φύση συνεχίζεται μέσα της, χρησιμοποιεί το σώμα της για ν’αναπαραχθεί. Ας μην το ξεχνάμε : η γυναίκα έχει συγγένεια με το φως του φεγγαριού (που στον άντρα προκαλεί την επιληψία), με τις παλίρροιες των ωκεανών. Ο άντρας είναι αφύσικος, τεχνητός. Κατασκευασμένος μέσα σ’ ένα ανοίκειο γυναικείο ικρίωμα, το σώμα της μητέρας του, κατασκευασμένος ακόμα από εντολές κύρους και εξουσίας, «ανδρισμού» και αντοχής, τις οποίες, στη διάρκεια της σύντομης ζωής του, είναι καταναγκασμένος πειθήνια και καθημερινά να εκτελεί. Κι ας μην επικαλεστεί κανείς τις κοινότοπες ιστορικο-κοινωνικές αιτιότητες – ασφαλώς ισχύουν, αλλά βασίζονται στους δεδομένους, βιολογικούς χαρακτήρες του φύλου.

Man In A Chair (εικονίζεται ο Baron Thyssen-Bornemisza), 1983/1985. Oil on canvas 120.7 x 100.4 cm Thyssen-Bornemisza Collection, Lugano, Switzerland

Αποκλεισμένος από το άλλο ανθρώπινο σώμα, μη έχοντας ποτέ καμιά ενσυνείδητη συγκοινωνία αίματος με το άλλο σώμα, όπως έχει η γυναίκα με το κύημά της – ούτε καν έξοδο αίματος, όπως εκείνη, παρά μονάχα όταν το σώμα του εκτεθεί στη βία, έχει ένα σώμα μοναχικό κι αδιαπέραστοֹ κλειστό, δηλαδή απειλημένο. Που δεν ανοίγει ποτέ, ούτε κατά την ερωτική του δράση, όποτε κλείνει ακόμη περισσότερο και το κάθε σώμα αποχωρεί, αποσύρεται στην πιο απόλυτη δική του σιωπή, που είναι η ηδονή.

Αντίθετα, το σώμα της γυναίκας, προτού κι αυτό απουσιάσει από την ερωτική ένωση, είναι ένα σώμα πάντα ανοιχτό – ο υπέροχος αυτός κάλυκας που είναι φτιαγμένος για να υποδέχεται και για να περιβάλλει.

Two Men

Κι αφού η γυναίκα τον άντρα μονάχα να τον αγαπάει μπορεί και τίποτε άλλο, θα κάνω εγώ, ένας άντρας, το εγκώμιο γι’ αυτό το αυτοδημιούργητο θαύμα που είναι ο άντρας.

Χαριστικά θα βάλω πρώτη στη σειρά τη συμβολή της γυναίκας, που σίγουρα βοηθάει να συντελεσθεί, κυρίως με το ανεκτίμητο (και κατ’εξοχήν γυναικείο) χάρισμά της, που είναι ο αλάθητος ρεαλισμός της. Χωρίς αυτόν ο άντρας θα παράπαιε, ακόμα θα περιπλανιόταν, θα είχε χαθεί μέσα στις ομίχλες των επικών του φαντασιώσεων – ένα χάρισμα που η γυναίκα, αν το θελήσει, μπορεί να το μεταποιήσει σε θανάσιμο ανδροκτόνο εργαλείο – αν θελήσει να υπονομεύσει, χρησιμοποιώντας το, όλες τις ευσυγκίνητες μυθολογίες , που χάρη σ’ αυτές και αποκλειστικά μ’ αυτές ο άντρας επιβιώνει. Χειρώνακτας του πολιτισμού αλλά και εγκέφαλός του, έκτισε από την αρχή τον κόσμο με μέτρο τον άνθρωπο.

Κι αν αυτός ο κόσμος φαίνεται να είναι ανδροπρεπής, εκεί που χρειάζεται γίνεται θηλυκός, πολύ τελειότερα απ’ ό,τι θα τον έπλαθε η ίδια η γυναίκα: χάρη στον άντρα η τέχνη κατοικήθηκε από εξαίσιες (αν και ανύπαρκτες) γυναίκες και πήραν γυναικείο όνομα οι πιο αυστηρές εξουσίες της ζωής – ενώ κράτησε για τον εαυτό του τον δυστυχισμένο ρόλο του ηττημένου, δηλαδή αυτός επωμίστηκε με αυταπάρνηση τη μεταφυσική μοίρα της ήττας που βαραίνει το ανθρώπινο γένος.

o Francis Bacon, 1952

Δεν δέχθηκε χαρμόσυνους αγγέλους όπως η Θεοτόκος, δεν έπεσε σε ερωτική έκσταση όπως η Αγία Θηρεσίαֹ· ταπεινά κι αγόγγυστα υπηρέτησε τη θητεία του στα τάγματα του Θεού. Δεν είχε μεγαλομανιακές ακουστικές ψευδαισθήσεις όπως η Ιωάννα της Λοραίνης – ανώνυμος αφανίσθηκε σε ατέλειωτους και άδικους πολέμους (και καμιά δεν έχει σημασία ότι ο ίδιος τους ξεκίνησε), εξοντώθηκε σε ισόβιες δουλειές. Ανιδιοτελής, αθώος αλλά ευφυής, εύπιστος με τη θέλησή του – εύθραυστος και χωρίς – σε αντίθεση με τη γυναίκα – να επιζεί του θρυμματισμού του, ασκημένος από ένστικτο να επινοεί τεχνάσματα του κυνηγιού για την τροφή της ομάδας, να αγρυπνάει για τους κινδύνους, από γεννήσεως ανυπεράσπιστος, γιατί η φύση τού πήρε πίσω όλα τα όπλα του, έμεινε πάντα πολεμιστής, άοπλος και με χίλιους τρόμους γενναίος.

Interior In Paddington, 1951. Oil on canvas, 152.4 x 114.3 cm, Walker Art Gallery, Liverpool

Young Boy

Εκπνευμάτωσε τη φυσική του ρώμη και την έκανε δύναμη, κυρίως τόλμη, μυαλού και κραδασμό ιδεών. Αυτός είδε τα όνειρα όταν ήρθαν οι μεγάλες νύχτες – κι όλα αυτά από το τίποτα, χωρίς ουσιαστική βοήθεια από κανέναν. Έχοντάς τα όλα αντίξοα, και πιο πολύ αντίξοη τη γυναίκα που τον αγάπησε.
Και λυπηθείτε τον, με την πιο ευγενική, την πιο τρυφερή λύπη, γι’ αυτή την απέραντη, την ως το τέλος αβοήθητη μοναξιά του.

Δείτε τον, παραμερίζοντας τις αγορίστικες κομπορρημοσύνες του, τα απελπισμένα χάδια της μάνας του – παραμερίστε τα όλα: τα αφηρημένα αγγίγματα της γυναίκας του, τα αρπαχτικά και φιλημένα χεράκια των παιδιών του και δείτε τον σε όλη του την ανέχεια. Και μη του μιλάτε, αφήστε τον να σωπαίνει όταν σωπαίνει. Και αν αρχίσει να κλαίει ξαφνικά, ποτέ μην το ρωτήσετε γιατί.

.

αποπειράθηκε η : 

.

.

[και πώς αλλιώς να ξεκινούσα τούτη την απόπειρα, χωρίς να βάλω δίπλα στον ψυχίατρο τον εγγονό του Freud ; ]

.

Στον τόμο Πεζογραφήματα, και στην σ. 751 του Χρονολόγιο Βίου και Έργου, για το έτος 2001, αναφέρεται: «3 Μαρτίου. Δημοσιεύεται το κείμενο “Η αβοήθητη μοναξιά τού άντρα” [Η.84]. Εσφαλμένα δίνεται η πληροφορία ότι το κείμενο είναι “άγνωστο”. Πρόκειται για το δημοσιευμένο και αναδημοσιευμένο παλαιότερα κείμενο με τον τίτλο “Έπαινος για τον άντρα” [Η.51].
Η.84. (σ.795, Πεζογραφήματα) «Η αβοήθητη μοναξιά τού άντρα». Τα Νέα, 3 Μαρτίου 2001 (ένθετο: Πρόσωπα, σ.6). Τη δημοσίευση τού κειμένου ακολουθεί το εξής υστερόγραφο: «Το άγνωστο αυτό κείμενο τού Γιώργου Χειμωνά, που απαντά σε όσους θα σπεύσουν στις 8 Μαρτίου να γιορτάσουν την “Ημέρα της Γυναίκας”, έδωσε στη μνήμη του στα Πρόσωπα ο Γιώργος Βέλτσος. Είχε κυκλοφορήσει σε περιορισμένα αντίτυπα εκτός εμπορίου από το “Άλεκτο” του Γ.Καρτελιά». Το κείμενο δεν είναι άγνωστο. Δημοσιεύτηκε και αναδημοσιεύτηκε με τον τίτλο «Έπαινος για τον άντρα» [Η.51].
Η.51. (σ.791, Πεζογραφήματα) «Έπαινος για τον άντρα», Το Βήμα, 29 Μαΐου 1988. Αναδημ. στο βιβλίο Ποιον φοβάται η Βιρτζίνια Γουλφ; Δημόσια κείμενα, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη 1995, σ. 102-106 [Β.5].
(Γιώργος Χειμωνάς, Πεζογραφήματα, Αθήνα, Εκδόσεις Καστανιώτη 2005).

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.και μια βροχή
να ξεπλένει το στήθος
ως μέσα
να με γυρίζει στο σώμα μου
αναγκαστικά
ν’αποπροσανατολίζει τον πόνο
να τον παραπλανά
ξεγέλασμα
και χέρι μάνας
που άργησε
σ’ένα χάδι
που δεν φάνηκε ποτέ

Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου 2009

.

.

.

.

..

.

.

.

.

έγινες
χάρτινη βαρκούλα
διπλωμένο
ξεδιπλωμένο χαρτί
χρωματιστή αυταπάτη
κι έφυγες στο νερό
μα δεν πήγες μακριά
βράχηκες
μπάταρες
γύρω από τα πόδια μου

Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου 2009

.

.

.

.

.

.

.

.

.

Πήγαμε ακόμη μια φορά στην Ακρόπολη. Σήμερα το βράδυ. Τ’ολοστρόγγυλο φεγγάρι έριχνε ένα φως νερωμένο, εύκολο. Ο βράχος ταξίδευε ανάερος και περπατούσαμε στο κατάστρωμα της μεγάλης γαλέρας μ’όλα τα πανιά της ανοιγμένα.
Σταθήκαμε εκεί κοντά στο ναό της Νίκης. Την εκράτησα από τη μέση. Ένιωσα πως η δίψα δε μας χώριζε πια.
— Σαλώμη, πρώτη φορά που ένιωσα στο πλευρό μου έναν άνθρωπο… έναν άνθρωπο της φυλής μου.
Με κοίταξε. Στο πρόσωπό της η έκφραση που αγάπησα τότε που γυρίζαμε από το Αστέρι. Λυπήθηκα που τη φώτιζε το φεγγάρι.
— Ξέρεις, δε με λένε Σαλώμη· με λένε Μπίλιω.
Μια συνοδεία μυθολογίες πέρασε μπροστά μου και χάθηκε·  ένα κοπάδι φτερούγες.
— Και τούτο είναι πιο σοβαρό, συνέχισε, δε θα χωριστούμε πια.
Μου φάνηκε πως το καράβι μας περνούσε από ένα κανάλι· ένιωσα στενάχωρα.
— Τώρα, της είπα, ο χωρισμός είναι αδιάφορος.
— Τόσο το καλύτερο… Ξέρεις, δεν πρόκειται να ζήσω πολύ.
Ένας δυνατός ρυθμός κύλησε πάνω στο πέλαγος του φεγγαριού κι ερχότανε ολοένα πιο κοντά μου. Έπειτα, καθώς τα μάτια ζώων σε δρόμους νυχτερινούς, γυάλισαν μέσα στη μνήμη μου τα μάρμαρα της μέρας εκείνης.
— Ά ! να ζήσουμε μαζί στον ήλιο, της είπα.
— Ναι, στον ήλιο, αποκρίθηκε. Για μένα τέλειωσε η Ακρόπολη. Πάει και η παρέα. Μόνο η Λάλα απομένει.
Την άκουα. Είπε ακόμη :
— Ποιος ξέρει, στην άκρη κάθε πόθου μπορεί να υπάρχει μία Λάλα.
Ακούστηκαν τα σφυρίγματα.
— Πρώτη φορά που έρχεται κάτι στην ώρα του. Μου φαίνεται πως τα είπαμε όλα.
Δε μίλησα. Είχαμε φτάσει στην κορυφή της μαρμαρένιας σκάλας.
— Άφησέ με να πάω μόνη· θα προτιμούσα.
— Γεια σου, της είπα.
— Γεια σου. Μη με ξεχάσεις.
Πήρε τα σκαλοπάτια. Κατέβαινε. Κατέβαινε το σώμα που είχα κρατήσει όλο το απόγευμα, με τόση χαρά. Η Σαλώμη είχε χαθεί και προσπαθούσα να το συναρμολογήσω με το καινούργιο του όνομα, εκείνο το σώμα. Κατέβηκε ακόμη. Έμεναν δυο σκαλοπάτια· τα πέρασε. Τώρα η μακριά σκάλα ήταν αδειανή ολωσδιόλου. Την εκοίταζα. Ξαφνικά μου φάνηκε πως το μάρμαρο κατάπιε όλο το φως και κατρακύλησε μαζί του μέσα στο απόλυτο σκοτάδι. «Μα ποιος είμαι;» αναρωτήθηκα όπως μέσα σ’ένα όνειρο. Τότε ένας ήλιος τυφλωτικός άστραψε κρατώντας στα πλοκάμια του αυτή την αγάπη.

Απόσπασμα από το :
Γιώργος Σεφέρης, Έξι νύχτες στην Ακρόπολη-(Τέταρτη Νύχτα), Αθήνα, Ερμής, 1998, 273 σ.
Το πρωτότυπο κείμενο είναι πολυτονικό (απολύτως)

.

.

.

.

.

.

.

.

.

σε περιμένω
να μου πάρεις
να με πάρεις
εσύ
να με κατακλύσεις
να με καταλύσεις
να χαθώ
για να υπάρξω
μόνο έτσι
μόνο αυτό

Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2009

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

“Les Feuilles Mortes” « Τα Νεκρά Φύλλα »

.

Oh! Je voudrais tant que tu te souviennes Ω ! Πόσο θάθελα να θυμηθείς

des jours heureux où nous étions amis ευτυχισμένες μέρες που ήμασταν φίλοι
En ce temps-là la vie était plus belle Τότε η ζωή ήταν πιο όμορφη
et le soleil plus brûlant qu’aujourd’hui κι ο ήλιος πιο καυτός από σήμερα
Les feuilles mortes se ramassent à la pelle… Τα πεσμένα φύλλα μαζεύονται με το φτυάρι…
Tu vois je n‘ai pas oublié Βλέπεις δεν ξέχασα
Les feuilles mortes se ramassent à la pelle Τα πεσμένα φύλλα μαζεύονται με το φτυάρι
les souvenirs et les regrets aussi μαζί και οι αναμνήσεις και οι απογοητεύσεις
et le vent du nord les emporte κι βοριάς τα παρασύρει
dans la nuit froide de l‘oubli μέσα στην παγωμένη νύχτα της λήθης
Tu vois je n‘ai pas oublié Βλέπεις δεν ξέχασα
la chanson que tu me chantais το τραγούδι που μου τραγουδούσες

C‘est une chanson qui nous ressemble Είναι ένα τραγούδι που μας μοιάζει
Toi tu m‘aimais Εσύ μ’αγαπούσες
et je t‘aimais και σ’αγαπούσα
Et nous vivions tous deux ensemble Και ζούσαμε οι δυό μαζί
toi qui m‘aimais εσύ που μ’αγαπούσες
moi qui t’aimais εγώ που σ’αγαπούσα
Mais la vie sépare ceux qui s‘aiment Μα η ζωή χωρίζει αυτούς που αγαπιούνται
tout doucement τόσο γλυκά
sans faire de bruit χωρίς να κάνει θόρυβο
et la mer efface sur le sable κι η θάλασσα σβήνει πάνω στην άμμο
les pas des amants désunis… τα βήματα των αποχωρισμένων εραστών …

Mais mon amour silencieux et fidèle Αλλά η σιωπηλή και πιστή αγάπη μου

sourit toujours et remercie la vie χαμογελάει πάντοτε και ευχαριστεί τη ζωή

Je t‘aimais tant, tu étais si jolie Σ’αγαπούσα τόσο, ήσουν τόσο όμορφη

Comment veux-tu que je t‘oublie Πώς θέλεις να σε ξεχάσω
En ce temps-là la vie était plus belle Τότε η ζωή ήταν πιο όμορφη
et le soleil plus brûlant qu‘aujourd‘hui κι ο ήλιος πιο καυτός από σήμερα
Tu étais ma plus douce amie… Ήσουν η πιο γλυκιά μου φίλη …
Mais je n‘ai que faire des regrets Αλλά δεν μπορώ παρά να λυπάμαι
Et la chanson que tu chantais Και το τραγούδι που τραγουδούσες
toujours toujours je l‘entendrai πάντοτε πάντοτε θα το ακούω

C’est une chanson qui nous ressemble Είναι ένα τραγούδι που μας μοιάζει
Toi tu m’aimais Εσύ μ’αγαπούσες
et je t’aimais και σ’αγαπούσα
Et nous vivions tous deux ensemble Και ζούσαμε οι δυό μαζί
toi qui m’aimais εσύ που μ’αγαπούσες
et que j’aimais και που αγαπούσα
Mais la vie sépare ceux qui s’aiment Μα η ζωή χωρίζει αυτούς που αγαπιούνται
tout doucement τόσο γλυκά
sans faire de bruit χωρίς να κάνει θόρυβο
et la mer efface sur le sable κι η θάλασσα σβήνει πάνω στην άμμο
les pas des amants désunis τα βήματα των αποχωρισμένων εραστών…

απόδοση:

Στίχοι :  Jacques Prévert

Μουσική: Joseph Kosma

Το πρωτοτραγούδησε ο Yves Montand, το 1946, στην ταινία του Marcel Carné , “Les Portes de la Nuit“ (οι Πύλες της Νύχτας)

.

.

.

.

.

.

.

Posted in τραγούδια, γαλλικές αδυναμίες, μετέφρασα, μουσικό διάλειμμα Tagged: automne, Autumn Leaves, France, Gates of Night, φθινόπωρο, Les Feuilles Mortes, Les Portes de la Nuit, Marcel Carné, Yves Montand ]]> http://hyperperfo.wordpress.com/2009/10/03/les-feuilles-mortes/feed/ 17 HyperPerfo leaf leaf 192 96 http://hyperperfo.wordpress.com/2009/10/01/%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%81%ce%ad%cf%82-%ce%bf%ce%ac%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82/ http://hyperperfo.wordpress.com/2009/10/01/%ce%bc%ce%b9%ce%ba%cf%81%ce%ad%cf%82-%ce%bf%ce%ac%cf%83%ce%b5%ce%b9%cf%82/#comments Thu, 01 Oct 2009 11:22:10 +0000 HyperPerfo http://hyperperfo.wordpress.com/?p=1470 ]]>

.

μικρές οάσεις
τα σούρουπα του λαιμού
οι σκιές
που ο ήλιος δεν φτάνει
παρά μ’ένα νικημένο παιχνίδισμα
να σκύψεις
να πιεις
να διψάσεις

Παρασκευή, 14 Αυγούστου 2009

Paul Klee, Southern Gardens, 1936

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.
.-
σε είδα
στη λευκή σελίδα
άπιαστη πνοή
στην ανάσα του ύπνου σου
που δεν χόρτασα
σε είδα
πέρα από τη σιωπή
την κραυγή
την απουσία
σε είδα
σ’ένα χλωμό ακόμη καμβά
γυμνό από χρώματα
άγουρο
σε είδα
στον ήχο του χαρτιού
που ξεφύλλισαν δάχτυλα
και στης φωνής τη χαραμάδα
που στάθηκε να μου διαβάσει
σε είδα
σ’ένα κομμάτι γης
στο υπερπέραν
στο κάτω απ’την πατούσα μου
σε είδα
καθώς έκανα
τον γύρο των μυστικών σου
και τώρα πάλι
σου κρατώ
όλη τη συγκομιδή της ζωής μου
για να σε δω

-

-

Παρασκευή 11Σεπτεμβρίου 2009

η φωτογραφία είναι από το deviantART

-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-

-

.

.

Pluie, Place Vendôme, Paris, 1947 **

.
με ταξίδεψες
θα σε ταξιδέψω
ως την άκρη του επιτόπου
ως την άκρη του μακριά

-

Παρασκευή, 4 Σεπτέμβρη 2009
** © του σπουδαίου Willy Ronis, που έφυγε πριν λίγες μέρες [14.08.1910–12.09.2009].

-

-

-

-

-

-

-

-

-

.

έλειψε πέντε μέρες
σ’άλλο ένα ταξίδι
δεν ήταν η πρώτη φορά
κι ο γάτος
πούχε βγει
τη συνηθισμένη του βόλτα στον κήπο
δε το κατάλαβε απ’την αρχή
έπειτα ήρθε
και τη γύρεψε
πάλι ξανάρθε
τίποτε
ποτέ του δεν μπόρεσε
να μετρήσει το χρόνο
κι ούτε τα σκαλοπάτια
ως το σπίτι της
κάποια στιγμή
από μακριά
ακούστηκε το αυτοκίνητο
λίγο μετά μαζεύτηκε κι αυτός
και ξαναβρέθηκαν
πρώτα τα χάδια
ύστερα το φαγητό
και ύπνος
στο κάθισμα το διπλανό της
ένα χέρι της πάνω του
το άλλο στο ποντίκι
κι αυτός να γουργουρίζει
κι έπειτα να βυθίζεται στον ύπνο
να ονειρεύεται
να τρέμει πότε-πότε
και να του τρέχουν σάλια
κι εκείνη ξέρει
μόνο εκείνη
πως θάρθει μια μέρα
μια νύχτα
ίσως
ποιος ξέρει
μα θάρθει
μια διακοπή της συνήθειας
απροειδοποίητη
φυσική
σε μιας ζωής την κάμψη
σ’ένα τσάκισμα
σ’ένα κομμένο νήμα
κι ο ένας απ’τους δυό τους
δεν θα ξανάρθει
σ’αυτή την αφοσίωση
ποτέ

-

Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2009

φωτό, δική μου

-

-

-

-

-

-

-

-

-

.

.
την είδα τέσσερεις φορές μέσα στους μήνες
την τελευταία το δέρμα θαμπό
σκούρο κόκκινο
σαν αίμα
που πάσχιζε να βγει
στου μάγουλου την επιφάνεια
κι ύστερα
ανέβηκα στα μάτια της
τα σκοτεινά κι αδιάφανα
της ίριδας τα ανοιχτόχρωμα φεγγίσματα
χαμένα
και πάνω τους
δάκρυνο πέπλο καλά απλωμένο
δεν είσαι καλά . .
είπα
είπε
φαίνεται ;
όμως την έχω δει
από μιά αρχή
στα γνώριμα τα περιγράμματά της
στην κάθε κίνηση και στη συγκίνηση
στα βάθη των σιωπών της
δεν είπαμε πολλά
ούτε τότε
ούτε ποτέ
ίσως τα πιότερα απ’το τηλέφωνο
κι όμως τη λόγιζα μια συγγενή
και τ’αλλα όλα απόμειναν ανείπωτα
γιατί αυτονόητα
κι ατέλειωτη η Εγνατία μπροστά μου
όλο κατάπινε το αυτοκίνητο
κι όλο είχε κι άλλη
και πέρασα το γεφυράκι
και γύρισα σ’ένα μετείκασμα
είκοσι μέτρα πριν
μια πινακίδα
ένα κεφαλαίο
τ’άλλα πεζά
κι ολοστρόγγυλα
Τρελοχείμαρρος
αυτή είναι είπα
και χαμογέλασα
ποτέ δεν έκανα
πιο επιτυχημένο συνειρμό
και τώρα πια
κάθε φορά στο γεφυράκι
βλέπω εκείνη

-

-

Στην Ι.Π., που ξέρει πώς να λογαριάζεται πρώτα-πρώτα με τον εαυτό της

Παρασκευή 18(11) Σεπτεμβρίου 2009

η φωτογραφία είναι από το deviantART

-
-
-
-
-

-

-
-
-
-
-
-

Posted in αντιχάρισμα, λογαριασμοί Tagged: consanguinaires ]]> http://hyperperfo.wordpress.com/2009/09/20/les-bons-comptes/feed/ 10 HyperPerfo free_yourself____by_gnato 192 96 http://hyperperfo.wordpress.com/2009/09/17/ce-qui-s-echappe-toujours/ http://hyperperfo.wordpress.com/2009/09/17/ce-qui-s-echappe-toujours/#comments Thu, 17 Sep 2009 14:18:07 +0000 HyperPerfo http://hyperperfo.wordpress.com/?p=1276 ]]>

.

Last dance, by gnato

σε έχω δίπλα μου
μα εγώ γυρεύω
την βαθύτερη σου ανάγκη
είσαι δίπλα μου
και πάλι
ανήσυχος είμαι να σε βρω
σου πιάνω το χέρι
μα εγώ
θέλω να πιάσω και την ιδέα σου
αυτό
που πάντα θα διαφεύγει
γυρεύω τον άλλο σου πόνο
γιατί με τον σωματικό
αυτόν που τώρα ψαύω
δεν θεραπεύω
δε βοηθώ
δεν επαρκώ …

φιλοξενούμενο κείμενο
ανυπόγραφη (εδώ) ευγενική προσφορά
για την αντιγραφή,

-

Κυριακή 19 Ιουλίου 2009

η φωτογραφία είναι από το deviantART

-

-

-

-

-

-

-

.

είπα
έχω χαθεί ..
.
.
.
δείξε μου
είπες
πώς ν’απλώσω χέρι..
.
κι όσο αργούσε η σιωπή μου
άπλωσες αγκαλιά

.

-

-

Τετάρτη, 26 Αυγούστου 2009

η φωτογραφία του à la recherche de l’absolu … (μεγαλώστε την για το φως της)

-

-

-

-

-

-

-

-

.

για τη μέρα
που αχνοχάραξε ήδη
σαν Κυριακή
για τις σκιές που μάκρυναν
και τα χρώματα που κρυώνουν
κι έναν δέντρου κορμό
που αποξεχάστηκε
περιμένοντας το τελευταίο άγγιγμα
για το αεράκι που ριγεί
κι ένα παράθυρο που τόκλεισε έξω
κι ακρογιαλιές
που κλείστηκαν στον εαυτό τους
για τους ρυθμούς που αργούν
τις ώρες του φωτός
που λιγοστεύουν
καθώς περνούν της κλεψύδρας
το στενό λαιμό
για τους τρύγους
και τους τρυγητές των στιγμών
γι’ανθρώπων ακριβά αποστάγματα
και μια καρέκλα που άδειασε
για να καθίσει ο τελευταίος ήλιος
για τη γλυκιά νοσταλγία
της πρώτης σταγόνας
κι ύστερα
τη λύτρωση μιας βροχής
να κατακλύζει ένα μέσα μου
για μια χαμένη από καιρό φωτοσκίαση
αραιωμένη σε γκρι ζεστό
μια καλημέρα
φθινοπωρινή
φθινοπωρινή
χωρίς αμφιβολία καμιά
-
-

η φωτογραφία, από το à la recherche de l’absolu …

-
-
-
-
-

-
-
-
-
-

-
μ’αρέσει
που κάθε τόσο
κάτι
ανεβαίνει μέσα σου
κύμα ζεστό
και ξεχειλίζει
κι άλλο λίγο
και πιο πολύ
και δισταγμοί παραμερίζουν
σκιές ηττημένες
υποχωρούν
δεν είμαι εκεί
και με φέρεις

και πώς μπορεί
κάτι άλλο
να πέρασε από το νού σου
πώς ανησύχησες
αφού με ξέρεις

-

Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2009

η φωτογραφία από το BlogSounds (μεγαλώστε την)

-

-

-

-

-

-

-

τώρα πια
δεν είσαι πουθενά
αέρας πέρασες
μέσα απ’τα δάχτυλά μου
μόνο τ’ανάμεσά τους σ’ένιωσε
σαν άμμου χάδι
ασυνήθιστο
στα τρύπια χέρια
περίμενα πολύ
ξέχασα πόσο
κι ο χρόνος έγινε χυλός
χωρίς ρυθμό
και χάθηκαν οι μέρες στην αναμονή
χάθηκαν και τα μεταξύ τους χωρίσματα
ρευστές μεσοτοιχίες
άπιαστες

κι αν είναι νάρθεις
τότε που είπες
πώς γίνεται
τίποτε πια δεν νιώθω
πότε θε νάναι
αυτό το τότε
τίποτε πια
τώρα
μόνο ο νους απόμεινε
τις μέρες να μετράει
κι όσο μετρά
το τότε σου
πότε μου φαίνεται αύριο
και πότε ποτέ

-Τετάρτη 9 Σεπτεμβρίου 2009

η φωτογραφία είναι από το La dame de nage

-

-

-

-

-

-

-

-

-

ένα ανεπαίσθητο δενξέρωτί
διέτρεξε το κορμί μου
και παραλίγο να μου ξεφύγει
και να το χάσω
όμως το πρόλαβα
τελευταία στιγμή
το τσάκωσα καθώς έστριβε
και τόκανα λέξεις

κι είπα: χαρά
και ντράπηκα
διπλά
πρώτα για το ψέμα μου
και μετά
για την ευτυχία
που δεν τόλμησα να ξεστομίσω
φταις

Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2009

Φωτογραφία από το deviantART

-

-

-

-

-

-

-

-

τα πρώτα αλάνθαστα σημάδια

-

κι αυτό το φθινόπωρο
το τραίνο
ξαναμπαίνει στις ράγιες
πιο κουρασμένο από ποτέ
κι έχει μια νύχτα
να διασχίσει
ανονείρευτη
ένα χειμώνα
μία ρουτίνα
μία βροχή
και σταθμούς
ανεόρταστους
με πόσο κόπο
τα πρώτα τριξίματα
έντιμα
δίχως ανάγνωση δεύτερη
και πλάγιο ήχο
επώδυνες αρθρώσεις
όμοιες
κι όλο λες
ήταν το τελευταίο
κι άλλο πια
δεν θ’ακουστεί
κι όμως ακόμη ένα
κι έπειτα κι άλλο
θαρρείς πυκνώνουν
τα τριξίματα
και προσπαθούν
ρυθμός να βρεθεί
σ’ένα αναγκαστικό σφύριγμα
ξύπνημα
ξένο
ύστερα
ίσως
να πάει και μόνο του
μηχανικά
ωσεί απόν

-

-

-

Τετάρτη, 2 Σεπτεμβρίου 2009

-

-

-

-

-

-

-

-
κόκκινα μάτια
ανάποδη ζωή
αιμάσσει
για μισοάδειο σπιρτόκουτο
που πούλησε απατεώνας
κι ένα παιδί ανυπόμονο
που πέταξε στα κεραμίδια
τη φυσαρμόνικα
κοροϊδεμένο
που του αρνήθηκε τη μελωδία της
στην πρώτη προσπάθεια
τούδωσαν λέει τη χαλασμένη*
.
για όλο τον καιρό
που δεν ξέρω τι θέλεις
που δεν θέλεις
για το χωρίς σχέδια αδύνατο μαζί
για όσες άδειες αγκαλιές
κι άχαρα στόματα
για ό,τι παλεύω μέσα μου
στα σούρουπα που ξεχείλισαν
ν’ακούνε την κραυγή της ψυχής μου
.
τροχοπέδη
πατάς το πόδι μου πάνω στο φρένο
και το συντρίβεις
μύρισε λάστιχο
και νυστεριού αποφάσεις
κι επίγνωση αναπόδραστης υποταγής
ακρωτηριασμός
.

-

η ιστορία με τη φυσαρμόνικα, posthume αφιέρωση στον πατέρα μου

Τρίτη, 25 Αυγούστου 2009

Οι δύο τελευταίες φωτογραφίες είναι από το deviantART

-

-

-

-

-

-

-

-

απόψε τηλεφώνησε η Δάφνη
αύριο πρωί αφήνει το Λονδίνο
χτες
τελευταία βραδιά
επέστρεψε στο σπίτι
οι δύο Ισλανδές συγκάτοικοι είχαν μαγειρέψει
και της είχαν αφήσει ένα πιάτο φαγητό
έπειτα η Helga ανέβηκε στο δωμάτιό της
έμεινε η Katrín να της κάνει παρέα
κι έμενε ακόμη λίγο κρασί στο μπουκάλι
το απόσωσαν παρέα
κι ύστερα η Katrín επέμενε
ν’ανοίξουν ένα ακόμη κρασί
«τελευταία βραδιά» είπε,
«έξη μήνες μαζί,
αύριο αφήνουμε το σπίτι
και χωρίζουμε για πάντα»
το άνοιξαν
η ατμόσφαιρα ήταν ταραγμένη
η Δάφνη δεν έπινε, δεν το άντεχε
η Katrín άδειασε σχεδόν μόνη το μπουκάλι
έκλαιγε
έπειτα άνοιξε κι άλλο
η Δάφνη μια προσπαθούσε να την αποτρέψει
και μια της έκανε παρέα
όλο και περισσότερα δάκρυα
μεγάλη αστάθεια
η κουζίνα κλυδωνιζόταν
καρυδότσουφλο στη θαλασσοταραχή
η Katrín δεν πάλευε πια τ’αναφιλητά της
τα δυό κορίτσια ήπιαν πολύ
πιο πολύ απ’όσο άντεχαν
η Δάφνη ανέβηκε στο δωμάτιό της
όλα γύριζαν γύρω της
έπεσε με τα ρούχα
πάλεψε με τον ίλιγγο
κάποια στιγμή
πήγε στο μπάνιο και τάβγαλε όλα
μα τα πράγματα δεν βελτιώθηκαν
ο ύπνος δεν ερχόταν
την δεύτερη φορά που σηκώθηκε να ξεράσει
βρήκε στο μπάνιο την Katrín
μέσ’τα αναφιλητά
χάραζε τους καρπούς της
μ’ένα ψαλίδι
η Δάφνη δεν στεκόταν στα πόδια της
στηρίχτηκε στη μπανιέρα κι έβαλε τις φωνές
ύστερα πήρε γάζες
κι έδεσε τους πληγωμένους καρπούς
γύρισε στο κρεβάτι της
το ίδιο και η Katrín
στο δικό της δωμάτιο
μετά
άγνωστο πόσο μετά
άκουσε η Δάφνη βήματα
κάποιος πήγαινε στο μπάνιο
περίμενε
αυτός ο κάποιος αργούσε πολύ
ανησύχησε όσο μπορούσε
σηκώθηκε πάλι να δει
χωρίς αίσθηση χρόνου
η Katrín είχε βγάλει τις γάζες
και συνέχιζε από κει που είχε μείνει
φωνές η Δάφνη
κλάματα η Katrín
«συγνώμη, συγνώμη..»
η Δάφνη την πήρε στο δωμάτιό της
την έβαλε στο κρεβάτι της
με τα χέρια στις γάζες
και κάτω
έβαλε ένα sleeping bag για την ίδια
κάποια στιγμή
έπαψαν τα κλάματα
την πήρε ο ύπνος την Katrín
πρωί πρωί
σηκώθηκε η Helga
βρήκε ένα μπάνιο στα αίματα και τους εμετούς
βάλθηκε να χτυπάει γροθιές
στην πόρτα των δυό κοριτσιών
είστε καλά ;
ζείτε ;
τι έγινε ;
ωωωω !

-

-

Δευτέρα, 31 Αυγούστου 2009

Οι φωτογραφίες είναι από το deviantART (πάνω στην κάθε μία φαίνεται ο τίτλος και ο δημιουργός της)

-

-

-

στην Τίνα

Οι δύο άνδρες καπνίζουν στην όχθη.
Η γυναίκα που κολυμπάει
χωρίς να σπάει την επιφάνεια,
δεν βλέπει παρά το πράσινο
του σύντομου ορίζοντά της.
Ζωσμένο από δέντρα κι ουρανό
απλώνεται το νερό
όπου η γυναίκα γλιστρά
χωρίς σώμα.
Στον ουρανό σύννεφα παίρνουν θέση
και μοιάζουν ακίνητα.
Ο καπνός παγώνει στον αέρα.
-
Κάτω απ’τον πάγο του νερού,
υπάρχει η χλόη.
Η γυναίκα περνάει από κει μόλις
που την αγγίζει ·  όμως εμείς,
με το σώμα μας,
την συνθλίβουμε, την πράσινη χλόη.
Δεν υπάρχει άλλο βάρος
πάνω σ’αυτά τα νερά.
Μόνοι εμείς νιώθουμε τη γή.
Ίσως το σώμα της
που ξεδιπλώνεται κάτω από το νερό
νιώθει τον πάγο
άπληστο ν’απορροφήσει
την νωθρότητα των καυτών μελών της
και να την τήξει ζωντανή
μέσα στο ακίνητο πράσινο.
Το κεφάλι της δεν κουνιέται.
-
Ήταν κι αυτή ξαπλωμένη,
εκεί που η χλόη έχει πλαγιάσει.
Το κρύο πρόσωπό της
αναπαυόταν στο μπράτσο της
και κοίταζε στη χλόη.
Κανείς δεν μιλούσε.
Ο πρώτος παφλασμός
που την υποδέχτηκε στο νερό
λίμναζε ακόμη στον αέρα.
Επάνω μας λιμνάζει ο καπνός.
Τώρα,
έρχεται στην όχθη και μας μιλά,
και στο μαύρο της κορμί τρέχουν χείμαρροι,
όπως ορθώνεται ανάμεσα στους κορμούς.
Η φωνή της
είναι ο μοναδικός ήχος
που ακούμε πάνω στο νερό
-βραχνή και δροσερή,
η ίδια φωνή όπως και πριν.
Σκεπτόμαστε,
ξαπλωμένοι στην όχθη,
αυτό το πιο βαθύ
και πιο δροσερό πράσινο
που κατάπιε το κορμί της.
Ύστερα,
ο ένας απ’τους δυό μας
βουτάει
κι ανακαλύπτοντας την πλάτη της,
με απλωτές που άφριζαν,
διασχίζει το ακίνητο πράσινο.

Cesare Pavese, Travailler fatigue, Paris, Gallimard, 1969, σσ.123-124.

Οι φωτογραφίες είναι όλες, αν δεν κάνω λάθος, από το deviantART : η τελευταία είναι του llailaa (την μεγάλωσα λίγο, γιατί κάποιος το ζήτησε, λίγες μονάχα ώρες πριν χαθεί για πάντα, εσείς μεγαλώστε την περισσότερο). Τώρα πια, αυτή η ανάρτηση είναι για ‘κείνον.

Απόδοση από τα γαλλικά :

-

-

-

-αντί υστερόγραφου : ένα γοητευτικό video

-

-

-

-

-

με ράγισες

όχι γιατί μου στέρησες

αλλά γιατί μου χάρισες

χίλια κομμάτια

τώρα πια

όπου με πας

Τετάρτη 26 Αυγούστου 2009

-

-

-

-

-

οι πηγές του Αχέροντα

-

Αυτές οι αράδες γράφτηκαν με αφορμή την αληθινή ιστορία ενός κοριτσιού, πρωτότοκου, κι επέμενε πολύ σ’αυτό, που μούλεγε πως κάθε σούρουπο, από τα έντεκα ως τα δεκαεφτά της, έβγαινε έξω να δει τον ήλιο να πέφτει. Κι όταν πλησίαζε και το τελευταίο κομμάτι να χαθεί, τότε κρατούσε με όλη της τη δύναμη τα μάτια ανοιχτά, μην τύχει κι ο ήλιος χαθεί εκείνη τη μικρή στιγμή, τη φευγαλέα,  που ίσως να τάκλεινε, μόνο για λίγο, να τα υγράνει. Και την ώρα που και το τελευταίο κόκκινο χανόταν, τότε μόνο άφηνε τα βλέφαρα να πέσουν στα στεγνωμένα της μάτια κι ένα αθέλητο δάκρυ έπαιρνε τον κατήφορο.
Πέρασαν χρόνια πολλά και κύματα περισσότερα κι αυτό που εκείνης της άρεσε να ονομάζει πολύ νερό που κύλησε κάτω από γέφυρες,  και τούτη τη συνήθεια την τήρησε κάθε φορά που μπόρεσε. Τέτοια ώρα, φρόντιζε πάντα να επιστρέφει στο σπίτι της μόνο και μόνο γι’αυτή τη στιγμή.
Τα χρόνια που έλειπε μακριά, τα  σούρουπα την έβλεπαν να κατηφορίζει στο μεγάλο ποτάμι, κι εκεί απόμενε να κοιτάζει τη δύση ώσπου ο ήλιος χανόταν πίσω από ψηλά κτήρια. Έμενε εκεί, μέχρι να μην υπάρχουν πια σκιές, και τότε έπαιρνε πάλι τον ανήφορο για το σπίτι.
-
Αργότερα, όταν επέστρεψε, καθιέρωσε κάθε χρόνο, τέλος Αυγούστου, αρχές Σεπτέμβρη, ένα ταξίδι στον Αχέροντα.
Η περιπλάνηση άρχιζε νωρίς το μεσημέρι, από το δέλτα του ποταμού, κι ύστερα, το απομεσήμερο έκανε τον συνήθη περίπατό της ανεβαίνοντας στις πηγές του, με τα χαμηλά κλαδιά και τη σκοτεινή βλάστηση, όπου ο ήλιος χανόταν γρήγορα πίσω από βουνά.

αναθηματικοί λίθοι

Κι έπειτα,  αποζητώντας να τον ξαναδεί, να μην παραδεχτεί το τέλος, απαιτούσε μαζί του ένα δεύτερο σούρουπο, μια χάρη, κι ανέβαινε στο λοφίσκο, στο νεκρομαντείο του Αχέροντα, στο Μεσόβουνο (εδώ κι εδώ). Πηδούσε το φράχτη, γιατί ο τόπος είναι πάντα κλειδωμένος τ’απογεύματα, κι ανηφόριζε τον λόφο.

Καθισμένη πάνω στις θεόρατες πέτρες, τις ζεστές, περίμενε, κοιτάζοντας στου ορίζοντα την άκρη,  να εισπνεύσει ό,τι μπορέσει απ’αυτήν την πιο βαθιά στιγμή της. Κι εκείνο το σούρουπο, ένα μόνο, από νωρίς, μια φορά κάθε χρόνο, σαν προσκύνημα, ανέβαινε στα χαλάσματα και περίμενε τον ήλιο, ώσπου εκείνος την άφηνε για δεύτερη φορά …

Και πάντα κατόπιν εορτής έφτανε κι ο κουτσός ο φύλακας και γύρευε τα εισιτήρια και τα πρόστιμα…

Έτσι μου τάπε κι έτσι τάγραψα, κι όρκο δεν παίρνω, μην ορκιστείτε ούτε κι εσείς.

-

-

-

-

–

-

στην ώρα του σούρουπου
στη διαστολή της σιωπής
που όλα τα χωράει
και οι σκιές χάνονται
στην ώρα
που δεν είναι για τίποτε
μόνο αργό μεταίχμιο
το πιο σίγουρο σημάδι στο χρόνο
κι άλλη μια μέρα που τέλειωσε
και πέθανε ανακουφιστικά
λυτρωτικά
σ’ένα ανείπωτο ‘ουφ’
και τίποτε δεν την κρατάει μέσα
πρέπει να βγει
να τη δει να τελειώνει
κι ένας λυγμός πενθεί
του ήλιου το βούτηγμα
το ραγισμένο
σ’ορίζοντα αιματηρό
κι εκείνη μόνη
επί σκηνής
να συνοψίζει τις ήττες της
και την ανώφελη αιματοχυσία
κι όλα όσα πήγαν χαμένα
δεν τα θυμάται
μα την σμιλέψανε πριν να χαθούν
και τα νιώθει σ’ένα σώμα
δεμάτι τεντωμένες χορδές
να πάλλονται
και τις ακούει
κι ο χρόνος κυλά
τα βήματά του αφουγκράζεται
την πλησιάζει
την τύλιξε
και δεν υπάρχει γύρω ψυχή
μα είναι λιγότερο μόνη
κι ο ήλιος τη γεμίζει
θαρρείς και βούτηξε μέσα της
και λαχταρά
χωρίς βιάση
να υποδεχτεί μια νύχτα
πού όλα τα υπόσχεται
μα τα κρατάει μυστικά
άλλη μια νύχτα
τομή σε σάρκα ζεστή
καθώς η κάθε στιγμή
η κάθε γωνιά της
αφήνει στα πόδια της
κι ένα καινούριο πανόραμα

-

Τρίτη 18 Αυγούστου 2009

-

-

-

-

μια τελεία
και μια παύλα
ένας πόνος να ξεκαρφωθεί
με ξυραφιού γλυκιά τομή
ωμότητα
και ν’αποκάμει
στου πόνου την τυφλή την κούραση
να πάψουν οι ατέλειωτες σιωπές
κι οι λέξεις που δεν βρέθηκαν
κι απόμειναν μετέωρες
άφατες
να εκκρεμούν
ανείπωτες
μετέωρες
να κλυδωνίζονται
άφραστες
μια αγκαλιά ν’αδειάσει
πρέπει
σημάδια αδρά
να σβηστούν
και ίχνη ν’απαλύνουν
κι ομίχλης ανάπαυλες
βαμβάκι πάνω σε πληγή
ανεπαρκείς
ένα πένθος ν’αρχίσει
αργεί
να πάρει σειρά
να κάνει το χρόνο του
αργά
να τελειώσει
φύλλο ξερό
να ελευθερώσει ο άνεμος
να βρει τον δρόμο του
σ’όποιο νερό ως τον επόμενο καταρράκτη

-

-

φωτό : από το deviantART (μεγαλώστε τις)

-

-

-

avant l’heure ce n’est pas l’heure
et après l’heure ce n’est plus l’heure

πριν την ώρα δεν είναι ώρα (είναι νωρίς, πρόωρο)
και μετά την ώρα δεν είναι πια ώρα (είναι αργά, πέταξε το πουλάκι)

παιχνιδιάρικη επανάληψη της ίδιας έναρθρης λέξης (l’heure)
σ’ένα γνωμικό, που αποδίδει πιο επιτυχημένα κατά τη γνώμη μου,
το ‘κάθε πράγμα στην ώρα του’

-

φωτό : gnato από το deviantART

-

-

-

-

-

βημάτιζε στο ακρογιάλι

αργά σαν ακίνητη

κι αναζητούσε με τα μάτια

κάποιον στον ορίζοντα

πέρα μακριά στην ανατολή

στα πόδια να κρέμεται ασήκωτος

ο κόκκος της άμμου

ώσπου τα μάτια στέγνωσαν

και μάτωσαν στου ορίζοντα

το αδιάκοπο το πήγαινε-έλα

ως το πρωί

που μπρος της φάνηκε ένας ήλιος

κι είδαν το πυροφάνι να πεθαίνει

και τα χρυσόψαρα να ξαναπαίρνουν

ανάσα ανακούφισης νερένια

και ξέφτισαν των ματιών τα κουρέλια

το απόγειο τα πήρε μακριά

και κείνος δεν φάνηκε

κι έγινε ’κείνη

μια μαύρη σκιά

στο πρωινό το φως

ένα περίγραμμα που έσβησε

κι όλα ένα λάθος ήταν

κι εκείνος ήταν απ’την αρχή στην δύση της

κι ένα χαμόγελο αχνοχάραξε

στα πέτρινα τα χείλη

κι άπλωσε το χέρι και τ’άγγιξε

πώς δεν το σκέφτηκε πιο νωρίς

-

-

-

… γράφτηκε για του δεκαπενταύγουστου μια απουσία

0ι φωτογραφίες είναι από το La dame de nage

-

-

-

-

μεσ’στο νερό ψάρι χρυσό γλιστράς
κι εγώ ψαράς με δίχτυ αδειανό
θάλασσα εσύ κι εγώ ο ναυαγός σου
στην αγκαλιά σου πεθαίνω και ζω

είσαι νοτιάς κι εγώ πουλί χαμένο
εκεί που θέλεις με πηγαίνεις, με πετάς
είσαι βοριάς, παγώνεις τα φτερά μου
κι ύστερα μ’ ένα φιλί ψηλά με πας

κρατάς εσύ τιμόνι και πανιά
κι εγώ παιδί χαμένο μοναχό
μάγισσα εσύ κι εγώ ακόλουθός σου
χωρίς εσένα δεν ξέρω να ζω

είσαι νοτιάς κι εγώ πουλί χαμένο
εκεί που θέλεις με πηγαίνεις, με πετάς
είσαι βοριάς, παγώνεις τα φτερά μου
κι ύστερα μ’ ένα φιλί ψηλά με πας

-

-

-

-

-

στίχοι: Αρλέτα
μουσική: Ελένη Καραΐνδρου
πρώτη εκτέλεση: Αρλέτα
εδώ, η Μαρία Φαραντούρη

Henri Michaux

είχαν κι οι δυό από ένα μπλογκ

γράψιμο στο γράψιμο

εξυπνάδες

πότε-πότε μια  χαρακιά

αναγνωριστική

γράψιμο στο γράψιμο

έγινε κάτι σαν τσατ

τα γνωστά

ύστερα αντάλλαξαν η-μέηλ

τηλεφωνήθηκαν

έπρεπε να συναντηθούν

πώς θ’αναγνωριστούν

έδωσαν κι οι δυό τους

μονάχα όσα τόλμησαν

μα όχι τ’αληθινά τα σημάδια …

αμηχανία, τα τυπικά

σχέδιο έπειτα από χρήση μεσκαλίνης, Henri Michaux, 1960, μελάνη σε χαρτί, (32 x 23.9 cm).

ύστερα σιωπή

γιατί δεν λες κάτι

τι να πω

θάθελα  κάτι να πω

όχι μισό

μη σε τρομάξω

λένε πως ρίχνω μεγάλη σκιά

πως βάζω έναν καθρέφτη στα μούτρα τους

που κανένας δεν ζήτησε

και δεν αντέχομαι

πως δείχνομαι γυμνή

άοπλη στον έρωτα της κάθε συνάντησης

μ’όποιον και νάναι

και μαζί αμείλικτα πάνοπλη

με όσα έχω

και δεν μπορούν να βλέπουν

να μ’αντικρύζουν

κι εγώ νομίζω πως κάνω ένα δώρο

ανεπιθύμητο όμως

κι όταν με θέλεις

και το δεχτείς

θα έρθω και πάλι σ’ένα ξανά

μόνο που τότε θα ξέρεις

--.

.

.

.

.

.

.

Henri Michaux, not totally sepia, gouache

…
και τίποτε δεν θα μπορείς να μου κρύψεις
παρά μόνο της ζωής σου τ’ασήμαντα
σταθμούς μεγάλους και ορόσημα
γυρίσματα και χρόνους ατέλειωτους
στιγμές ακίνητες
και κεραυνούς
μα τίποτε άλλο
μόνο τα ίδια τα γεγονότα
που όμως σίγουρα
προορίζονται μια μέρα να ξεχαστούν…
απ’όλους…
και περισσότερο από σένα

Henri Michaux

μονάχα στην ψυχή
διαβάζονται τα σημάδια τους
τα ψαύουν τα δάχτυλά μου
ανάγλυφα, απτά
τ’αναζητούν παντού σου
άλλοτε ήπια κι άλλοτε πιο τραχιά
τ’ακολουθούν τις νύχτες
κι υποχωρούν τα δάχτυλα
στα βράχια σου τα κοφτερά
στα επάρματα
ξανά και ξανά
να μαλακώσουν τις κόψεις
κι έπειτα δάχτυλα χώνονται
πληγές να γεμίσουν που χαίνουν
να ζεστάνουν, να γιάνουν, να ησυχάσουν

ως πότε, μου γνέφεις
του νου ανησυχία
ξεχνάει πόσο πολύ μπορεί να διαρκέσει ένα τώρα
- μα μην πιστέψεις -
μέχρι την τελική σιωπή …

-

16 Ιουλίου 2009

Struggle for Pleasure, Wim Mertens

(ομολογώ πως έχω μια μικρή αδυναμία για τα ‘επαναληπτικά’ κομμάτια, για κάποια από αυτά, και έχω τους λόγους μου …)

με κάθε χτύπημα

δ.λ., tête en pierre, crayon aquarellable, 174X268 mm, Paris, 12mai1991.

πέφτει κι ένα κομμάτι πέτρας ..

με κάθε κομμάτι που χάνει

σμιλεύεται όλο και πιο πολύ η μορφή της ..

κι η πέτρα αρχίζει με τα χρόνια

να μοιάζει με κάτι ..

γιατί κανένας δεν γεννήθηκε άνθρωπος ..

πότε πιο αργά, πότε πιο λαχανιασμένα …

χτύπημα το χτύπημα,

γίνεται και γίνεται …

.

.

.

.

έκανα όλο το δρόμο μόνη μου για να σε φτάσω

όλο το δρόμο

μόνο εγώ

·

και σε μετράω ανάμεσα στις λιγοστές συναντήσεις μου

στα στέρεα χνάρια που ορίζουν το δρόμο μου

·

δέντρο που ρίχνει μεγάλη σκιά,

λύγισα, λύγισα, λύγισα…

η σκιά μου μεγάλωσε

·

σ’έφτασα, σ’έζησα

όπως έζησα όσους έζησαν άλλοτε και αλλού

και ζω μαζί τους

και ποτέ δεν τους γνώρισα

·

το ίχνος έσβησε

ο κύκλος έκλεισε

δεν βρίσκεται πια η αρχή

το τέλος μόνο

.

——————γραφε κάποτε

σε χρόνια πολύ δύσκολα

όμως μπορεί και νάταν η ιδέα της

μιας και πρώτη φορά ήρθαν τα πράγματα τόσο ανάποδα..

έγραφε σε χαρτιά

έγραφε τα κομμάτια της

έγραφε για όσα ήταν ανάγκη να ειπωθούν

να γραφτούν…

πολύ μεγάλη ανάγκη…

γιατί δεν γινόταν αλλιώς…

αν έμεναν μέσα της θα την αρρώσταιναν …

-

νακάτευε τα χαρτιά

κι άπλωνε πάνω τους γράμματα

τ’ανακάτευε πάλι

κι άπλωνε χρώματα

κι άλλες φορές, ανακάτευε χώματα

κι άπλωνε σπόρους…

-

ειρόγραφα λοιπόν…

που μείναν από τότε

δεκαοχτώ χρόνια μετά

ακόμη στα χαρτιά…

κανένας δεν τάδε ποτέ…

ψέματα, ένας ίσως ή δύο το πολύ…

σ’εναν χοντρό κίτρινο φάκελο

με λάστιχο φθαρμένο….

-

α ξανάδε για λίγο πριν τα τελευταία Χριστούγεννα

και τότε, αβέβαιη και βιαστική, κάπου τα έκρυψε

κάπου καλά…

άλλαξε και τον φάκελο

έβαλε έναν άλλο

άλλο χρώμα κι αγνώριστο…

-

υτές τις μέρες ένιωσε πως

ίσως και νάρθε η ώρα τους να βγουν…

πως δεν την νοιάζει

και μαζί, πως τη νοιάζει πιο πολύ από κάθε τι…

-

αι τώρα που ανυπομονεί να τα βγάλει στο φως

που δεν τα φοβάται

τώρα δεν ξέρει σε ποιό απίθανο μέρος τα έκρυψε

κι ούτε που περνάει απ’το νου της

τι χρώμα να είναι και με τι να μοιάζει ο φάκελος

εκείνος που ήταν κίτρινος για δεκαοχτώ χρόνια…

-

-

-

Αρκεί να περάσεις τη γέφυρα

Αρκεί να περάσεις τη γέφυρα

Κι έρχεται αμέσως η περιπέτεια

Άσε με να κρατάω το μεσοφόρι σου

Θα σε πάω να δεις τη φύση

Το χορτάρι είναι μαλακό στο ανθισμένο Πάσχα

Ας πετάξουμε τα σαμπό μου και τις γαλότσες σου

Και, ελαφροί, σαν τα κατσίκια

Ας τρέξουμε με τους ήχους της καμπάνας

Ντιν Ντιν Ντον χτυπάνε οι πρωινές καμπάνες

Προς τιμήν της ευτυχίας μας

Ντιν Ντιν Ντον μην το μάθει κανείς

Λάδωσα τον κωδωνοκρούστη

*

Άσε με να κρατάω το μεσοφόρι σου

Ας τρέξουμε σαν χαρωπά σπουργίτια

Αρκεί να περάσεις τη γέφυρα

Και νάσου του βασίλειο με τα λουλουδάκια

Ανάμεσα σ’όλα αυτά εδώ τα ωραία

Μαντεύω ποιό σου αρέσει

Δεν είναι η παπαρούνα, δόξα τω θεώ

ούτε ο κούκος, αλλά η πριμαβέρα

Βλέπω μια κρυμμένη κάτω από τα φύλλα

Είναι βελούδινη σαν τα μάγουλά σου

Έχε το νου σου γύρω-γύρω καθώς θα την κόβω

«Ποτέ δεν έχω αγαπήσει άλλη από σάς»

*

Αρκούν τρία μικρά πηδηματάκια

Κι αμέσως αρχίζει η ταραντέλλα

Άσε με να κρατάω το μεσοφόρι σου

Θα φροντίσω τις δαντέλες σου

Λάδωσα τον βοσκό

Για να μας παίξει μία καντάδα

Καθώς, κορίτσι μου, αψηφώντας τον κίνδυνο

Θα κάνουμε χίλια και ένα χοροπηδητά

Το πόδι σου χτυπά και χτυπά τη χλόη

Αν σε τσιμπήσει ένα αγκάθι

Μην κλαις, υποφέρει το κορίτσι μου,

Θα σου το βγάλω με τα δόντια

*

Δεν έχουμε πια τίποτα να κρύψουμε ο ένας από τον άλλο

Μπορούμε ν’αγαπιόμαστε όποτε μας αρέσει

Κι αν είναι αμαρτία, τόσο το καλύτερο

Θα πάμε στην κόλαση μαζί

Αρκεί να περάσεις τη γέφυρα

Άσε με να κρατάω το μεσοφόρι σου

Αρκεί να περάσεις τη γέφυρα

Άσε με να κρατάω το μεσοφόρι σου

© Μετάφραση: 

Il suffit de passer le pont

Il suffit de passer le pont
C’est tout de suite l’aventure
Laisse-moi tenir ton jupon
J’t'emmèn’ visiter la nature
L’herbe est douce à Pâques fleuries
Jetons mes sabots, tes galoches
Et, légers comme des cabris
Courons après les sons de cloches
Ding din don ! les matines sonnent
En l’honneur de notre bonheur
Ding din dong ! faut l’dire à personne
J’ai graissé la patte au sonneur

*

Laisse-moi tenir ton jupon
Courons, guilleret, guillerette
Il suffit de passer le pont
Et c’est le royaum’ des fleurettes
Entre tout’s les bell’s que voici
Je devin’ cell’ que tu préfères
C’est pas l’coqu’licot, Dieu merci
Ni l’coucou, mais la primevère
J’en vois un’ blottie sous les feuilles
Elle est en velours comm’ tes joues
Fais le guet pendant qu’je la cueille
” Je n’ai jamais aimé que vous “

*

Il suffit de trois petits bonds
C’est tout de suit’ la tarantelle
Laisse-moi tenir ton jupon
J’saurai ménager tes dentelles
J’ai graissé la patte au berger
Pour lui fair’ jouer une aubade
Lors, ma mie, sans croire au danger
Faisons mille et une gambades
Ton pied frappe et frappe la mousse
Si l’chardon s’y pique dedans
Ne pleure pas, ma mie qui souffre
Je te l’enlève avec les dents

*

On n’a plus rien à se cacher
On peut s’aimer comm’ bon nous semble
Et tant mieux si c’est un péché
Nous irons en enfer ensemble
Il suffit de passer le pont
Laisse-moi tenir ton jupon

Il suffit de passer le pont
Laisse-moi tenir ton jupon

-

-

-

πραγματολογικές παρατηρήσεις:

Ο κούκος: Μερικά φυτά, αν και πολύ διαφορετικά μεταξύ τους, έχουν το λαϊκό όνομα κούκος. Πρόκειται γενικά για φυτά του λειβαδιού, με την κοινή ιδιότητα ότι ανθίζουν στην αρχή της άνοιξης ή τη στιγμή της άφιξης του κούκου στην Ευρώπη. Εδώ πρόκειται για την Primevère officinale (λατιν. Primula veris)

(για λεπτομέρειες, ‘κλικ’ στις φωτογραφίες)

Η πριμαβέρα, αγγελιοφόρος της άνοιξης: Ανθίζει από τον Φεβρουάριο ως τον Μάϊο: Είναι η primula και ανήκει στην οικογένεια των Primulacées (400-500 είδη), είναι δηλαδή, όπως βλέπουμε κι από τα φύλλα, συγγενής με τον κούκο. Τα λουλούδια της έχουν πάρα πολλά χρώματα, και ήπια και ζωηρά.

-

-

-

-

-

-

Πλεκτό “αντάρτικο πόλης”

Από το: Deputy Dog

Μια σχετικά νέα (πέντε χρόνια περίπου) μορφή graffiti στην πόλη και τόσο ευχάριστη ! Παρέμβαση στο τοπίο κι άγγιγμα τρυφερότητας ! Ποιος θα έβλεπε ένα δέντρο ή τη σιδερένια κουπαστή μια σκάλας με πουλοβεράκι και δεν θα χαμογελούσε ;

Εδώ και λίγα χρόνια, πολλές ομάδας, σε διάφορα μέρη του κόσμου ‘επιτίθενται’ στα αστικά έπιπλα και στα κτήρια και τα ντύνουν με πλεκτά (βελόνες ή βελονάκι)…

Πλέξιμο, τέχνη του δρόμου, έμπνευση, ποίηση, ομορφιά, φαντασία και χιούμορ στις πόλεις και την ύπαιθρο που χαράζουν χαμόγελα και μας κάνουν να ρίξουμε μια άλλη ματιά στους χώρους που ζούμε !

Το πλεκτό σ’αυτό το δέντρο, άντεξε τρία χρόνια σ’ένα πάρκο του Cleveland, και αντιπροσωπεύει 500 ώρες δουλειάς της Carol Hummel.

Δείτε και μόνοι σας, μεγαλώστε τις φωτογραφίες, ψάξτε αυτές τις ιστοσελίδες, υπάρχει πολύ υλικό :

JafaGirls

knit sea

Knitta Please

Knitted Landscape

The Ladies Fancywork Society

Masquerade

Micro-Fiber Militia

Yarnbombing : Improving the urban landscape one stitch at a time

-

-

-

Από το Les promenades d’un hacker solitaire (μτφρ. : Οι περίπατοι ενός μοναχικού χάκερ)

Ο ίδιος δίνει τις εξής σημειώσεις:

Από τη Galerie d‘art contemporain της Leslie, η οποία μας προτείνει το αξιόλογο video του Philip Scott Johnson, (alias Eggman13).

Τα χρησιμοποιούμενα πορτρέτα έχουν ταυτοποιηθεί από την Boni, η οποίο προτείνει στην ιστοσελίδα της έναν θαυμάσιο πίνακα ανάλυσης της αλληλουχίας των έργων, αλλά επίσης και ακόμη μια σελίδα δεσμών προς τα πρωτότυπα.

Η εργασία πραγματοποιήθηκε με τη βοήθεια του λογισμικού Fantamorph Abrosoft.

υ.γ.:

Να προλάβω να το αναρτήσω πριν έρθει η ημέρα της γυναίκας και κακοχαρακτηριστώ !

-

-

« … Το χαρτί είναι ένα πράγμα που απ’ότι ξέρω ανακαλύφθηκε από τους Κινέζους · για το δυτικό χαρτί δεν τρέφουμε κανένα ιδιαίτερο συναίσθημα και δεν είναι τίποτα περισσότερο από κάποιο πράγμα καθαρά πρακτικής σημασίας, ενώ η υφή του κινέζικου και του ιαπωνικού χαρτιού μας δίνει μια αίσθηση ζεστασιάς και γαληνεύει το πνεύμα μας. Γιατί ακόμα και το ίδιο το λευκό χρώμα είναι διαφορετικό στο άσπρο ενός δυτικού χαρτιού και σ’αυτό ενός δικού μας. Το δυτικό χαρτί μοιάζει να αποδιώχνει το φως, ενώ το χοσό και το κινέζικο χαρτί το ρουφάει μέσα του, μεστά, όπως η απαλή επιφάνεια του πρώτου χιονιού · μαλακό στο άγγιγμα του χεριού, αθόρυβο όταν τσαλακώνει ή στο δίπλωμα · ευγενικό, όπως το γαλήνιο άγγιγμα του φύλλου ενός δέντρου.

Γιατί το δικό μας πνεύμα δεν βρίσκει τη γαλήνη σε τίποτα γυαλιστερό. Οι Δυτικοί χρησιμοποιούν επιτραπέζια σκεύη ασημένια, ατσάλινα ή από νίκελ, τα οποία τα στιλβώνουν μέχρι να λάμψουν, πράγμα που εμείς το αντιπαθούμε. Αν και χρησιμοποιούμε κι εμείς το ασήμι στις τσαγιέρες, τα κύπελλα και τις καράφες του σάκε (2), δεν τα στιλβώνουμε όπως κάνουν εκείνοι. Αντίθετα τα απολαμβάνουμε όταν η λάμψη της επιφάνειας ξεθωριάζει με το πέρασμα τού χρόνου κι έρχεται και παίρνει ένα χρώμα μαύρο καπνισμένο, και σε κάθε σπιτικό έχει συμβεί ν’ακούσει μια χωρίς καλαισθησία υπηρέτρια τα εξ αμάξης από τη νοικοκυρά, επειδή εξαφάνισε, γυαλίζοντάς τα μέχρι να γίνουν καθρέφτες, την πατίνα που με τόσους κόπους είχε εναποθέσει ο χρόνος στα ασημικά … »

Μικρό απόσπασμα από το : Tanizaki Junichirô, ΤΟ ΕΓΚΩΜΙΟ ΤΗΣ ΣΚΙΑΣ. Αθήνα, Αγρα, 1992, 220 σ. Εξαιρετικά μεταφρασμένο απο τα ιαπωνικά, προλογισμένο και σχολιασμένο από τον Παναγιώτη Ευαγγελίδη. Τίτλος πρωτότυπου : IN΄EI RAISAN, 1933

σημ. του μεταφραστή : (1).- Υψηλής ποιότητας ιαπωνικό χαρτί. Το παραδοσιακό χαρτί στην Ιαπωνία δεν είναι λείο όπως το δυτικό, γίνεται από ρύζι και άλλες φυτικές ουσίες και είναι ινώδες με προεξοχές στην υφή του και αποχρώσεις. (2).- Ιαπωνικό αλκοόλ από ρύζι. Πίνεται συνήθως ζεσταμένο.

Από το οπισθόφυλλο

Το εγκώμιο της σκιάς είναι μια πολύ εύγλωττη έκθεση της αντίληψης του Τανιζάκι (1886-1965) -ενός από τους μεγαλύτερους συγγραφείς της Ιαπωνίας- για την ομορφιά, αυτήν της γιαπωνέζικης και κατ’ επέκταση της ανατολίτικης αισθητικής στις τέχνες και κυρίως στην καθημερινή ζωή. Μας δηλώνει εξαρχής πως η φύση αυτής της ομορφιάς είναι αυτή των σκιών και του ομιχλώδους, πως ο όρος γέννησης και ύπαρξής της είναι το σκοτάδι και η ασάφεια, μια ομορφιά που είναι τέτοια γιατί είναι κρυμμένη, και αμυδρή, μισοϊδωμένη σαν μέσα σε όνειρο, αντίθετα με το αντικείμενο της δυτικής ομορφιάς που πρέπει πριν παραδοθεί στη θέα να στιλβωθεί και να φωτιστεί ολοκληρωτικά γιατί μόνον έτσι θα αναδειχθεί σε όλη του τη δόξα. Η αισθητική αντίληψη της ομορφιάς στις ιαπωνικές τέχνες και τις πρακτικές της καθημερινότητας έχει δοξαστεί και συνοψιστεί σε λέξεις-αξίες όπως το σάμπι, που σημαίνει νηφαλιότητα, μετριοπάθεια, πάλιωμα αισθητικό, πατίνα του χρόνου, ομορφιά της σκουριάς. Όπως το ουάμπι, που είναι η γαλήνια λεπτότητα, το συγκρατημένο γούστο, μια μοναχικότητα και μια θλίψη καλαίσθητες. Αξίες που πάνε χέρι-χέρι με τη σκιά και εχθρεύονται καθετί που γυαλίζει και επιδεικνύεται. Η ομορφιά είναι ψυχρή, σκοτεινή και διακριτική.

Tanizaki Junichiro, Libro d'ombra

Εγκώμιο και θαυμασμός του μισοσκόταδου, της καπνισμένης και θολής πατίνας που αποκτούν τα αντικείμενα με το πέρασμα του χρόνου. Δοκίμιο με την ιαπωνική έννοια του όρου zuihitsu, δηλαδή ανάμεικτα γραψίματα, πένα ετερόκλητη και χωρίς a priori περιορισμούς του είδους, που αποτελεί όμως ένα ξεχωριστό λογοτεχνικό είδος, ένα ακόμη μεικτό είδος πρόζας απ’ αυτά που οι Ιάπωνες συγγραφείς από πολύ παλαιότερες εποχές τόσο αγαπούν, δοκίμιο χωρίς όμως τη θεωρητική αυστηρότητα που ο όρος υποδηλώνει στη Δύση. Ιδέες και συγκρίσεις ελεύθερες και ετερόκλητες, ποίηση και καθημερινότητα, παραδοξολογία και μαζί οι μεγαλύτερες εκλογικεύσεις του αισθητικού φαινομένου. Το εγκώμιο της σκιάς γράφτηκε το 1933, όταν δηλαδή ο Τανιζάκι είχε πλέον ολοκληρώσει τη στροφή του προς την αισθητική και τις παραδοσιακές αξίες του ιαπωνικού πολιτισμού, και είναι ακριβώς ένα δοκίμιο πάνω σ’ αυτήν την αισθητική και στην άβυσσο που τη χωρίζει απ’ αυτήν της Δύσης.

Η έκδοση συνοδεύεται και από 12 έγχρωμες και μαυρόασπρες φωτογραφίες.

Για τον Τανιζάκι

Ο Τζουνιτσίρο Τανιζάκι (1886-1965) ήταν ένας γνήσιος “γιος του Έντο”, έχοντας γεννηθεί στο Νιχόνμπασι, τη λαϊκή εμπορική περιοχή κοντά στο λιμάνι του Τόκυο, που θεωρείται το λίκνο των πραγματικών συνεχιστών της φεουδαρχικής πρωτεύουσας. Παρ’ όλα αυτά, στα μισά περίπου της ζωής του μετακινήθηκε και πήγε να ζήσει στο Κανσάι, την περιοχή της Οσάκα και του Κυότο, το κέντρο της παραδοσιακής ιαπωνικής αυτοκρατορικής κουλτούρας. Ένα πάθος για τη Δύση ήταν εφήμερο όσον αφορά τον κινηματογράφο, την τροφή και τη μόδα, παρέμεινε όμως μέχρι το τέλος της ζωής του για ό,τι είχε σχέση με τη δυτική λογοτεχνία, την οποία μελέτησε ευρέως και κατά εποχές μετέφρασε στη μητρική του γλώσσα. Ταυτόχρονα απορροφήθηκε σχεδόν ολοκληρωτικά καθώς περνούσαν τα χρόνια από τις παραδόσεις και την κουλτούρα του Κανσάι. Θεωρείται απ’ τους γίγαντες της ιαπωνικής λογοτεχνίας και τα έργα του καλύπτουν τεράστια θεματική και στυλιστική γκάμα, συνιστώντας το καθένα μία αναφορά σε κάποιο διαφορετικό λογοτεχνικό είδος. Τα γνωστότερα μυθιστορήματά του είναι : Ναόμι (1924), Έντομα που τρώνε τσουκνίδες (1928), Ασικάρα (1932), Οι αδερφές Μακιόκα (1943-1948), Το κλειδί (1956), Το ημερολόγιο ενός ξεμωραμένου γέρου (1961). Ασχολήθηκε επίσης συστηματικά με την απόδοση στα σύγχρονα ιαπωνικά του μεγάλου έπους Η ιστορία του Γκέντζι (1010 μ.Χ. περίπου). Ο Τανιζάκι έζησε στο Κανσάι μέχρι το τέλος της ζωής του. Το 1949 τιμήθηκε με το Αυτοκρατορικό Βραβείο λογοτεχνίας και συνέχισε να γράφει μέχρι το θάνατό του το 1956.

δεν είμαι τίποτε.

ποτέ δεν θα γίνω τίποτε.

δεν μπορώ να θελήσω να γίνω τίποτε.

κι ωστόσο, φέρω μέσα μου όλα τα όνειρα του κόσμου.

…………………….…………………….

…………………….…………………….

έκανα τον εαυτό μου ό,τι ακριβώς ήμουν ανίκανος να κάνω.

και για ό,τι ήμουν ικανός, δεν το έκανα.

το ντόμινο που φόρεσα δεν ήταν το σωστό.

κι αμέσως με πήραν για κάποιον που δεν ήμουν, δεν είπα τίποτε και χάθηκα.

κι όταν τράβηξα τη μάσκα,

κολλούσε στο πρόσωπό μου.

κι όταν επιτέλους την έβγαλα και κοιτάχτηκα στον καθρέφτη,

είχα γίνει γέρος.

ήμουν μεθυσμένος, δεν ήξερα πλέον να ξαναβάλω το ντόμινο που δεν είχα βγάλει.

πέταξα τη μάσκα και κοιμήθηκα στη γκαρνταρόμπα

σαν ένας ακίνδυνος σκύλος

που ο επιστάτης ανέχεται από καλή θέληση

και θα γράψω αυτή την ιστορία και να αποδείξω πως είμαι υπέροχος.

………………

μουσική ουσία των άχρηστων στίχων μου,

πολύ θάθελα να σε βρω σαν κάτι που έχω κάνει

και που δεν θάμενε για πάντα μπροστά στο απέναντι Καπνοπωλείο,

να πρήζει τα πόδια της συνείδησης ότι υπάρχω,

σαν ένα χαλί πάνω στο οποίο παραπατάει ένας μεθύστακας

ή ένα φτηνό χαλάκι πόρτας που έκλεψαν οι τσιγγάνοι.

όμως ο ιδιοκτήτης του Καπνοπωλείου φάνηκε στο κατώφλι, έμεινε μπροστά στην πόρτα.

τον κοιτάω καταπρόσωπο, με ένα αυχενικό που καταλαμβάνει τους σπονδύλους μου,

με ένα αυχενικό της ψυχής μου που τ’αντιλαμβάνεται όλα ανάποδα …

θα πεθάνει και θα πεθάνω.

……

θ’αφήσει την ταμπέλα του, θ’αφήσω τους στίχους μου.

Fernando Pessoa (1888-1935)

αργότερα η ταμπέλα θα χαθεί με τη σειρά της, όπως και οι στίχοι μου.

αργότερα θα χαθεί κι ο δρόμος που ήταν η ταμπέλα,

και η γλώσσα στην οποία γράφτηκαν οι στίχοι μου.

ύστερα θα χαθεί ο περιστρεφόμενος πλανήτης όπου θα έχουν συμβεί όλα αυτά.

σ’άλλους δορυφόρους άλλων συστημάτων, θα υπάρξουν κάποιου είδους άνθρωποι

που θα συνεχίσουν να κάνουν κάποιου είδους στίχους και να ζουν κάτω από ταμπέλες.

πάντοτε ένα πράγμα απέναντι στο άλλο,

πάντοτε ένα πράγμα τόσο ανώφελο όσο και το άλλο,

πάντοτε το ανέφικτο τόσο ηλίθιο όσο και το πραγματικό,

πάντοτε το μυστήριο του βάθους τόσο σίγουρο όσο κι ο ύπνος του μυστηρίου της επιφάνειας,

πάντοτε ετούτο εδώ ή κάτι άλλο, ή ούτε το ένα ούτε το άλλο.

όμως ένας άνθρωπος μπήκε στο Καπνοπωλείο (για ν’αγοράσει καπνό;)

και η πραγματικότητα σκάει ξαφνικά πάνω μου.

μισοσηκώνομαι, ενεργητικός, πεπεισμένος, ανθρώπινος,

και μούρχεται τότε η ιδέα να γράψω αυτούς τους στίχους όπου λέω το αντίθετο.

ανάβω ένα τσιγάρο με τη σκέψη να τους γράψω

Η γραφομηχανή του Πεσσόα, Λισσαβώνα

και απολαμβάνω μέσα στο τσιγάρο την απελευθέρωση των σκέψεών μου.

ακολουθώ με τα μάτια τον καπνό σαν να ήταν η χάραξη ενός δρόμου

και νιώθω την ηδονή, μέσα σε μια λάμψη ευαισθησίας και νηφαλιότητας,

της απελευθέρωσης απ’όλες τις προβλέψεις μου

και της συνειδητοποίησης ότι η μεταφυσική δεν ήταν παρά το αποτέλεσμα μιας αδιαθεσίας.

κι ύστερα, ανακάθομαι στην καρέκλα μου,

και συνεχίζω να καπνίζω.

κι όσο το Πεπρωμένο θα το επιτρέπει, θα συνεχίζω να καπνίζω.

(αν παντρευόμουν την κόρη της πλύστρας μου,

θα ήμουν ίσως ευτυχής.)

επ’αυτού, πετάγομαι όρθιος. Πλησιάζω το παράθυρο.

ο άνθρωπος βγήκε από το Καπνοπωλείο (έβαλε άραγε τα ρέστα στην τσέπη του; ).

όμως τον αναγνωρίζω : Είναι ο μη-μεταφυσικός-Εστέβ !

(ο ιδιοκτήτης του Καπνοπωλείου ξαναήρθε στο κατώφλι.)

ο Εστέβ, σαν να κινήθηκε από θείο ένστικτο γύρισε και με είδε.

μούκανε νεύμα με το χέρι, του φώναξα Γεια σου Εστέβ ! και το σύμπαν

ξαναχτίστηκε γύρω μου χωρίς ιδεώδες και χωρίς ελπίδα, και ο ιδιοκτήτης του Καπνοπωλείου χαμογέλασε.

© απόδοση από τα γαλλικά , 2001 :

Σάρα

Η γυναίκα που κοιμάται στο κρεβάτι μου

Δεν είναι πια είκοσι χρονών, εδώ και πολύ καιρό.

Μαύροι κύκλοι στα μάτια

Από τα χρόνια,

hypericum perforatum

Από τους έρωτες

Από μέρα σε μέρα,

Στόμα φθαρμένο

Από τα φιλιά,

Υπερβολικά συχνά, αλλά

Υπερβολικά κακά δοσμένα,

Δέρμα ωχρό

Παρά την πούδρα,

Πιο χλωμό κι από μία

Κηλίδα φεγγαριού

Η γυναίκα που κοιμάται στο κρεβάτι μου

Δεν είναι πια είκοσι χρονών, εδώ και πολύ καιρό.

Βαριά τα στήθη

Από τους πολλούς έρωτες,

Δεν λέγονται

Θέλγητρα,

Αποκαμωμένο σώμα

Υπερβολικά χαϊδεμένο,

Υπερβολικά συχνά αλλά

Υπερβολικά κακά αγαπημένο.

Πλάτη κυρτή

Μοιάζει να φέρει

Τις αναμνήσεις

Από τις οποίες χρειάστηκε να ξεφύγει

Η γυναίκα που κοιμάται στο κρεβάτι μου

Δεν είναι πια είκοσι χρονών, εδώ και πολύ καιρό.

Μη γελάτε.

Μην την αγγίζετε.

Κρατείστε τα δάκρυά σας

Και τους σαρκασμούς σας.

Όταν η νύχτα

Μας ενώνει,

Το σώμα της, τα χέρια της

Δίνονται στα δικά μου

Κι είναι η καρδιά της

Η σκεπασμένη από κλάματα

Κι από πληγές

Που με καθησυχάζει

© Γιά την απόδοση

Sarah

La femme qui dort dans mon lit

N’a plus vingt ans depuis longtemps.

Les yeux cernés

Par les années,

Par les amours

Au jour le jour,

La bouche usée

Par les baisers,

Trop souvent mais

Trop mal donnés,

Le teint blafard

Malgré le fard,

Plus pâle qu’une

Tache de lune.

La femme qui dort dans mon lit

N’a plus vingt ans depuis longtemps.

Les seins trop lourds

De trop d’amours

Ne portent pas

Le nom d’appâts,

Le corps lassé

Trop caressé,

Trop souvent mais

Trop mal aimé.

Le dos voûté

Semble porter

Les souvenirs

Qu’elle a dû fuir.

La femme qui dort dans mon lit

N’a plus vingt ans depuis longtemps.

Ne riez pas.

N’y touchez pas.

Gardez vos larmes

Et vos sarcasmes.

Lorsque la nuit

Nous réunit,

Son corps, ses mains

S’offrent aux miens

Et c’est son cœur

Couvert de pleurs

Et de blessures

Qui me rassure.

Του Georges Moustaki, από τον Serge Reggiani (1922-2004)

-

Πρωτοδημοσιεύτηκε και σχολιάστηκε εδώ